Czym są koszty pośrednie?

Koszty pośrednie w kosztorysie to te wydatki, których nie można przypisać bezpośrednio do konkretnej pozycji robót czy materiałów, ale które są niezbędne do realizacji całego przedsięwzięcia. W budownictwie i innych branżach koszty te obejmują m.in.:

• administrację i zarządzanie budową,
• nadzór techniczny,
• koszty zaplecza budowy (biura, magazyny, kontenery socjalne),
• media (energia elektryczna, woda, ogrzewanie),
• ubezpieczenia i opłaty związane z prowadzeniem robót.

W przeciwieństwie do kosztów bezpośrednich (np. materiałów czy robocizny), koszty pośrednie są rozliczane jako narzut procentowy na wartość kosztów bezpośrednich.

Rodzaje kosztów pośrednich

1. Koszty ogólne budowy (KOB) – wydatki związane z prowadzeniem budowy, np. wynagrodzenie kierownika budowy, amortyzacja sprzętu pomocniczego.
2. Koszty zarządu przedsiębiorstwa (KZP) – koszty ponoszone w siedzibie firmy, np. księgowość, marketing, obsługa prawna.
3. Koszty wspólne – elementy związane z kilkoma inwestycjami prowadzonymi jednocześnie, np. utrzymanie biura technicznego obsługującego różne kontrakty.

Jak obliczać koszty pośrednie w kosztorysie?

Najczęściej stosuje się narzuty procentowe, które dodaje się do wartości kosztów bezpośrednich.

Przykładowe narzuty:

• Koszty ogólne budowy (KOB): 10–15% wartości robocizny i materiałów.
• Koszty zarządu przedsiębiorstwa (KZP): 5–10% całkowitej wartości kosztorysu.
• Razem koszty pośrednie: 15–25% wartości kosztów bezpośrednich.

👉 Przykład praktyczny:

• Robocizna: 200 000 zł
• Materiały: 300 000 zł
• Sprzęt: 50 000 zł
• Koszty bezpośrednie = 550 000 zł

Jeśli narzut kosztów ogólnych budowy wynosi 12%, a koszty zarządu przedsiębiorstwa 8%, to:

• KOB = 550 000 × 12% = 66 000 zł
• KZP = 550 000 × 8% = 44 000 zł
• Razem koszty pośrednie = 110 000 zł

Wartość kosztorysu: 550 000 + 110 000 = 660 000 zł

Wskazówki księgowe dotyczące kosztów pośrednich

1. Dokumentacja – każdą pozycję należy popierać fakturami, umowami lub ewidencją księgową.
2. Podział kosztów – w księgowości warto prowadzić oddzielne konta dla KOB i KZP, co ułatwia rozliczenia i audyty.
3. Rozliczanie VAT – należy zwrócić uwagę, czy dane koszty pośrednie podlegają odliczeniu podatku VAT.
4. Planowanie finansowe – w kosztorysie dobrze jest przewidzieć wyższe koszty pośrednie (np. 20–25%), aby uniknąć niedoszacowania.
5. Analiza porównawcza – księgowy powinien porównywać koszty pośrednie do wartości inwestycji z poprzednich lat, co pozwala wykryć nieprawidłowości.

Najczęstsze błędy przy szacowaniu kosztów pośrednich

• Zaniżanie procentowych narzutów w celu wygrania przetargu – później generuje straty.
• Niewłaściwe przypisywanie kosztów – np. ujęcie kosztów materiałów jako pośrednich.
• Brak aktualizacji wskaźników procentowych – stawki rynkowe zmieniają się wraz z inflacją i kosztami pracy.

Dlaczego prawidłowe ujęcie kosztów pośrednich jest kluczowe?

• Zapewnia realną wycenę inwestycji,
• Umożliwia kontrolę rentowności projektu,
• Chroni firmę przed stratami finansowymi,
• Wzmacnia wiarygodność w oczach inwestora.

Koszty pośrednie w kosztorysie to niezbędny element każdej inwestycji. Ich poprawne wyliczenie – w oparciu o narzuty procentowe oraz zasady księgowe – pozwala uniknąć błędów finansowych i zabezpiecza interesy wykonawcy.

Dla celów praktycznych przyjmuje się, że koszty pośrednie wahają się od 15 do 25% wartości kosztów bezpośrednich. Każda firma powinna jednak indywidualnie dostosować je do swojej specyfiki i warunków rynkowych.